ऐतिहासिक पण डोळ्यांत पाणी आणणारा निर्णय: १३ वर्षांच्या संघर्षानंतर हरीश राणाला ‘इच्छा मरणाची’ परवानगी

ऐतिहासिक पण डोळ्यांत पाणी आणणारा निर्णय: १३ वर्षांच्या संघर्षानंतर हरीश राणाला ‘इच्छा मरणाची’ परवानगी

उत्तर प्रदेश-गाझियाबाद:

गेल्या १३ वर्षांपासून मृत्यूशी झुंज देणाऱ्या हरीश राणा या तरुणाला अखेर वेदनांमुक्त होण्याची परवानगी मिळाली आहे. भारतीय न्यायव्यवस्थेच्या इतिहासातील एका अत्यंत भावूक सुनावणीत, सर्वोच्च न्यायालयाने हरीशला ‘पॅसिव्ह युथनेशिया’ (Passive Euthanasia) म्हणजेच स्वेच्छामरणाची परवानगी दिली. ११ मार्च २०२६ रोजी झालेल्या या सुनावणीदरम्यान न्यायालयातील वातावरण इतके गहिवरले होते की, खुद्द न्यायाधीशांनाही आपले अश्रू अनावर झाले.

काय होती ही वेदनादायक कहाणी?

* तेजस्वी भविष्य आणि घात: २०१३ मध्ये हरीश राणा पंजाब युनिव्हर्सिटीत सिव्हिल इंजिनिअरिंगचे शिक्षण घेत होता. अभ्यासात अत्यंत हुशार असलेल्या हरीशचे भवितव्य उज्ज्वल होते. मात्र, हॉस्टेलच्या चौथ्या मजल्यावरून पडल्याने झालेल्या भीषण अपघाताने सर्व काही बदलून टाकले.

* १३ वर्षांचा ‘बेडरेस्ट’: मेंदूला गंभीर इजा झाल्यामुळे हरीश कोमात गेला. तेव्हापासून तो अंथरुणाला खिळून होता. अन्नासाठी नळीचा आधार घ्यावा लागत होता. त्याचे आई-वडील सावलीसारखे त्याच्या सोबत होते, मात्र डॉक्टरांनी तो कधीही बरा होऊ शकणार नाही, असे स्पष्ट केले होते.

* वडिलांचा कायदेशीर लढा: आपल्या मुलाला या असह्य वेदनांमधून मुक्त करण्यासाठी हरीशच्या वडिलांनी गेली तीन वर्षे न्यायालयाचे दरवाजे ठोठावले होते.

न्यायालयाचा निर्णय आणि अखेरचा श्वास

न्यायालयाने प्रकरणाचे गांभीर्य आणि हरीशची प्रकृती विचारात घेऊन त्याला सन्मानाने मृत्यू पत्करण्याची (Dignified Death) परवानगी दिली. ही सुनावणी केवळ एक कायदेशीर प्रक्रिया नव्हती, तर मानवतेच्या दृष्टिकोनातून घेतलेला एक कठीण निर्णय होता.

“काहीवेळा जगण्यापेक्षा वेदनांतून मुक्ती मिळणे हाच मोठा न्याय असतो,” अशा शब्दांत कायदेतज्ज्ञांनी या निर्णयाकडे पाहिले.

न्यायालयाच्या परवानगीनंतर, निम्स (NIMS) हॉस्पिटलमध्ये त्याला जोडलेल्या सर्वांना मशनरी काढून हरीशने अखेरचा श्वास घेतला. त्याच्या जाण्याने राणा कुटुंबावर दुःखाचा डोंगर कोसळला असला, तरी १३ वर्षांच्या मरणयातनांतून हरीशची सुटका झाली, हीच त्यांच्यासाठी एक क्लेशदायक भावना आहे.