પોલિસ સરકારી પગાર લઇ રાજકીય, માથાભારે તત્વોની ગુલામી બંધ કરો

બોમ્બે હાઈકોર્ટનો ઐતિહાસિક સંદેશ: “પોલીસ સત્તાધીશોની નહીં, જનતાની સેવક છે”

વિશ્લેષણ – RTI કાર્યકર સુભાષ જાદવ

તાજેતરમાં બોમ્બે હાઈકોર્ટ દ્વારા આપવામાં આવેલા એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયે લોકશાહી, અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા અને નાગરિક અધિકારો અંગે સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે. કોર્ટે જણાવ્યું કે “પોલીસ વડાપ્રધાન કે મુખ્યમંત્રીની નોકર નથી, પરંતુ જનતાની સેવક છે.”
કોર્ટે વધુમાં કહ્યું કે માત્ર સરકારના નિર્ણયનો વિરોધ કરવો, સરકારની ટીકા કરવી અથવા શાંતિપૂર્ણ રીતે વિરોધ વ્યક્ત કરવો કોઈ ગુનો નથી. લોકશાહીમાં દરેક નાગરિકને પોતાની વાત રજૂ કરવાનો અને સરકારની નીતિઓ સામે અસહમતિ વ્યક્ત કરવાનો બંધારણીય અધિકાર છે.
સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે સવાલ કર્યો કે “શું બધા નાગરિકોને સરકારના ગુલામ બનાવવામાં આવી રહ્યા છે?” આ ટિપ્પણી માત્ર એક કેસ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ સમગ્ર લોકશાહી વ્યવસ્થાને યાદ અપાવે છે કે રાજ્યની દરેક સંસ્થા બંધારણને જવાબદાર છે, કોઈ વ્યક્તિ અથવા સરકારને નહીં.
ભારતના બંધારણમાં પોલીસ સહિત તમામ સરકારી તંત્રની ફરજ જનતાની સેવા કરવાની છે. જો કોઈ નાગરિક કાયદાની મર્યાદામાં રહીને પ્રશ્ન પૂછે, માહિતી માંગે, ભ્રષ્ટાચાર સામે અવાજ ઉઠાવે અથવા સરકારની ટીકા કરે, તો તેને દબાવવાનો પ્રયાસ લોકશાહી મૂલ્યોને નુકસાન પહોંચાડે છે.
આ ચુકાદો માત્ર એક વ્યક્તિને ન્યાય આપતો નિર્ણય નથી, પરંતુ સમગ્ર દેશના નાગરિકોને તેમના બંધારણીય અધિકારોની યાદ અપાવતો માર્ગદર્શક નિર્ણય છે. તે સ્પષ્ટ કરે છે કે કાયદાનું શાસન વ્યક્તિઓનું નહીં, પરંતુ બંધારણનું છે.
જાગૃત નાગરિક તરીકે આપણો અધિકાર છે કે આપણે સત્તાને પ્રશ્ન પૂછીએ, પારદર્શિતા માંગીએ અને કાયદાની મર્યાદામાં રહીને અન્યાય સામે અવાજ ઉઠાવીએ. સાથે સાથે દરેક નાગરિકની ફરજ પણ છે કે વિરોધ હંમેશા શાંતિપૂર્ણ અને કાયદેસર રીતે કરવામાં આવે.
– જાદવ સુભાષ
RTI કાર્યકર